Spis treści
Próg rentowności gabinetu to liczba godzin pracy fotela w miesiącu, w których marża z zabiegów pokrywa wszystkie koszty stałe. Przy 45 000 zł kosztów stałych i średnio 300 zł marży na godzinę pracy próg wynosi 150 godzin miesięcznie. Dwa fotele otwarte po 40 godzin w tygodniu przekraczają go przy 43,3% obłożenia; przy obłożeniu 60% gabinet pokrywa koszty miesiąca w 16. dniu roboczym, a każdy kolejny dzień to zysk.
Dlaczego liczyć w godzinach, a nie w przychodzie
Klasyczny próg rentowności podaje się w złotych przychodu: „gabinet musi zarobić 120 000 zł miesięcznie”. Taka liczba niewiele mówi właścicielowi, bo przychód z korony i z higienizacji zostawia w gabinecie zupełnie inną część kwoty.
Godzina pracy fotela jest jednostką, którą da się zaplanować w grafiku i sprawdzić na koniec dnia. Dlatego w tym poradniku próg rentowności liczymy w godzinach — i przeliczamy go na dzień miesiąca, w którym koszty są pokryte.
Wzór
Próg rentowności (godziny) = koszty stałe w miesiącu ÷ średnia marża na godzinę pracy fotela
Obłożenie progowe = próg w godzinach ÷ godziny otwarcia wszystkich foteli w miesiącu
Dzień wyjścia na zero = próg w godzinach ÷ godziny pracy fotela na jeden dzień roboczy
Średnia marża na godzinę to kwota, która zostaje po laboratorium, materiałach, prowizji lekarza, asyście i opłacie za terminal, podzielona przez czas wszystkich zabiegów. Nie liczy się jej z jednego zabiegu, tylko z całego miksu: higienizacji, zachowawczej, protetyki, konsultacji. Jak policzyć ją dla pojedynczego zabiegu, pokazuje poradnik Marża zabiegu.
Przykład na liczbach
Gabinet z dwoma fotelami, otwarty 40 godzin w tygodniu na każdy fotel, 21 dni roboczych w miesiącu. Koszty stałe: 45 000 zł miesięcznie (czynsz, rejestracja i administracja, leasing, media, oprogramowanie, księgowość, marketing — bez asysty przy zabiegach, bo ta jest już odjęta w marży na godzinę). Średnio zostaje 300 zł na godzinę pracy fotela.
| Pozycja | Wartość |
|---|---|
| Próg rentowności | 45 000 zł ÷ 300 zł = 150 h pracy w miesiącu |
| Godziny otwarcia dwóch foteli | 2 × 40 h × 4,33 = 346,4 h |
| Obłożenie progowe | 150 h ÷ 346,4 h = 43,3% |
| Godziny pracy przy obłożeniu 60% | 207,8 h, czyli 9,9 h na dzień roboczy |
| Wyjście na zero | 16. dzień roboczy miesiąca |
| Wynik miesiąca przy 60% | 62 352 zł marży − 45 000 zł = 17 352 zł |
Jak zmienia się próg w słabszym miesiącu
Próg rentowności nie jest liczbą stałą. Przesuwa się, gdy zmienia się którakolwiek z trzech wielkości: koszty stałe, marża na godzinę albo obłożenie. Ten sam gabinet w czterech scenariuszach:
| Scenariusz | Marża na godzinę | Obłożenie | Wynik miesiąca |
|---|---|---|---|
| Plan | 300 zł | 60% | 17 352 zł |
| Więcej higienizacji, mniej protetyki | 250 zł | 60% | 6 960 zł |
| Urlopy, puste okienka | 300 zł | 50% | 6 960 zł |
| Oba naraz | 250 zł | 50% | −1 700 zł |
Dwa pozornie łagodne odchylenia — trochę słabszy miks zabiegów i trochę mniej pacjentów — zamieniają zysk 17 tys. zł w stratę. To nie jest scenariusz katastrofy, tylko zwykły sierpień albo styczeń. Dlatego próg rentowności warto znać nie tylko dla „średniego” miesiąca, ale też dla słabego.
Wynik w tabeli jest przed podatkiem i przed wypłatą dla właściciela, jeśli właściciel nie jest wynagradzany prowizją jak pozostali lekarze. Jeśli pracuje jako lekarz bez prowizji, jego czas pracy trzeba albo wliczyć do kosztów stałych, albo pamiętać, że „zysk” jest w rzeczywistości jego wynagrodzeniem.
Próg rentowności przy otwieraniu gabinetu
Nowy gabinet nie zaczyna od 60% obłożenia. Pierwsze miesiące to budowanie bazy pacjentów, a koszty stałe — czynsz, leasing, pensje — płyną od pierwszego dnia. Dlatego biznesplan nowego gabinetu powinien zawierać trzy rzeczy:
- Próg rentowności w godzinach — ile pracy trzeba sprzedać, żeby wyjść na zero.
- Plan dojścia do progu — realistyczne obłożenie w kolejnych miesiącach. Gabinet, który potrzebuje 43% obłożenia, a startuje od 15–20%, przez kilka miesięcy pracuje poniżej progu.
- Rezerwę gotówkową na ten okres — sumę miesięcznych strat do chwili przekroczenia progu, z zapasem na słabszy scenariusz. Doradcy finansowi gabinetów zalecają dla nowych praktyk rezerwę na 6–12 miesięcy kosztów, dla działających — około trzech.
Najczęstsza przyczyna kłopotów nowego gabinetu to nie brak pacjentów, tylko brak gotówki na miesiące, zanim pacjentów będzie wystarczająco wielu.
Jak obniżyć próg rentowności
Próg spada, gdy rośnie marża na godzinę albo spadają koszty stałe. W praktyce największy wpływ mają:
- Pozycje cennika poniżej ceny minimalnej — każda taka pozycja obniża średnią marżę na godzinę. Zobacz Cennik gabinetu.
- Podstawa prowizji lekarzy — przejście z prowizji od ceny na prowizję po laboratorium podnosi marżę protetyki o setki złotych na zabiegu. Zobacz Prowizja lekarza dentysty.
- Obłożenie, a nie liczba foteli — kolejny fotel podnosi koszty stałe; lepsze wykorzystanie istniejących obniża koszt każdej godziny. Zobacz Koszt godziny fotela.
- Poprawki protetyczne — każda zajmuje godzinę fotela, która nie przynosi marży.
Jak policzyć próg rentowności gabinetu stomatologicznego?
Podziel miesięczne koszty stałe przez średnią kwotę, która zostaje z godziny pracy fotela po laboratorium, materiałach i prowizji. Wynik to liczba godzin pracy, którą gabinet musi sprzedać w miesiącu, żeby wyjść na zero.
Jakie obłożenie fotela potrzebne jest do progu rentowności?
To zależy od kosztów i cennika. W przykładzie z dwoma fotelami i 45 000 zł kosztów to 43,3% godzin otwarcia. Gabinet z niższą marżą na godzinę albo wyższymi kosztami potrzebuje wyraźnie więcej.
Ile pieniędzy potrzeba na start nowego gabinetu poza wyposażeniem?
Oprócz inwestycji w lokal i sprzęt potrzebna jest rezerwa na miesiące pracy poniżej progu rentowności. Doradcy zalecają dla nowych gabinetów zapas na 6–12 miesięcy kosztów stałych.
Czy próg rentowności liczyć przed czy po podatku?
Próg liczy się przed podatkiem dochodowym, bo podatek zależy od wyniku. Wypłatę dla właściciela, jeśli nie jest wynagradzany prowizją, warto ująć w kosztach stałych — inaczej próg wygląda na niższy, niż jest.
Zobacz też
- Kalkulator progu rentownościTrzy suwaki: koszty, fotele, obłożenie. Wynik od razu.
- Kalkulator kosztu godziny fotelaKoszty stałe i godziny pracy w jednym rachunku.
- Rentowność gabinetu stomatologicznegoPrzewodnik: jak obliczyć i zwiększyć rentowność — wszystkie części rachunku w jednym miejscu.
- Koszt godziny fotelaTo najważniejsza liczba w finansach gabinetu i najczęściej liczona źle. Ten sam gabinet ma 110 zł albo 157 zł…
- Marża zabiegu stomatologicznegoCena w cenniku nie mówi, ile zostaje w gabinecie. Higienizacja zostawia 48% ceny, a zarabia 224 zł na godzinę…
- Prowizja lekarza dentystyStawka procentowa to tylko połowa umowy. Ta sama korona i ta sama stawka 40% zostawiają w gabinecie 690 zł…
- Cennik gabinetuCennik skopiowany z gabinetu obok przenosi cudze koszty do Twojego rachunku. Z każdej złotówki podwyżki ceny…